中部第 133 经第 1 阅读页 · Mahākaccānabhaddekarattasutta · 1/2

Majjhima Nikāya 133Majjhima Nikāya 133MahākaccānabhaddekarattasuttaMahākaccānabhaddekarattasutta

Evaṁ me sutaṁ—Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme.ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme.Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.

Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca:“dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?“dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?

“Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.“Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā”ti?“Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.“Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.

Dhāresi pana tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā”ti?Dhāresi pana tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā”ti?“Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.“Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā”ti?Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā”ti?

“Ahampi kho, bhikkhu na dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.“Ahampi kho, bhikkhu na dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;

dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako”ti.Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako”ti.Idamavoca sā devatā.Idamavoca sā devatā.

Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.Atha kho āyasmā samiddhi tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:Atha kho āyasmā samiddhi tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:“Idhāhaṁ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ.“Idhāhaṁ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ.

Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno.Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno.Atha kho bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā maṁ etadavoca:Atha kho bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā maṁ etadavoca:‘dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?‘dhāresi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?

Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ:Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ:‘na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.‘na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti?

‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.Dhāresi pana tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti?Dhāresi pana tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti?‘Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.‘Na kho ahaṁ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.

Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti?Tvaṁ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti?‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti.Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;Uggaṇhāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;

pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;pariyāpuṇāhi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca;dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.dhārehi tvaṁ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca.Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’ti.Atthasaṁhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’ti.

Idamavoca, bhante, sā devatā.Idamavoca, bhante, sā devatā.Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.Idaṁ vatvā tatthevantaradhāyi.Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca desetū”ti.Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca desetū”ti.

“Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.“Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā samiddhi bhagavato paccassosi.“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā samiddhi bhagavato paccassosi.Bhagavā etadavoca:Bhagavā etadavoca:

“Atītaṁ nānvāgameyya,“Atītaṁ nānvāgameyya,nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,

appattañca anāgataṁ.appattañca anāgataṁ.Paccuppannañca yo dhammaṁ,Paccuppannañca yo dhammaṁ,tattha tattha vipassati;tattha tattha vipassati;

Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,taṁ vidvā manubrūhaye.taṁ vidvā manubrūhaye.Ajjeva kiccamātappaṁ,Ajjeva kiccamātappaṁ,

ko jaññā maraṇaṁ suve;ko jaññā maraṇaṁ suve;Na hi no saṅgaraṁ tena,Na hi no saṅgaraṁ tena,mahāsenena maccunā.mahāsenena maccunā.

Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,ahorattamatanditaṁ;ahorattamatanditaṁ;Taṁ ve bhaddekarattoti,Taṁ ve bhaddekarattoti,

santo ācikkhate munī”ti.santo ācikkhate munī”ti.Idamavoca bhagavā;Idamavoca bhagavā;idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:‘Atītaṁ nānvāgameyya,‘Atītaṁ nānvāgameyya,

nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,appattañca anāgataṁ.appattañca anāgataṁ.

Paccuppannañca yo dhammaṁ,Paccuppannañca yo dhammaṁ,tattha tattha vipassati;tattha tattha vipassati;Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,

taṁ vidvā manubrūhaye.taṁ vidvā manubrūhaye.Ajjeva kiccamātappaṁ,Ajjeva kiccamātappaṁ,ko jaññā maraṇaṁ suve;ko jaññā maraṇaṁ suve;

Na hi no saṅgaraṁ tena,Na hi no saṅgaraṁ tena,mahāsenena maccunā.mahāsenena maccunā.Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,

ahorattamatanditaṁ;ahorattamatanditaṁ;Taṁ ve bhaddekarattoti,Taṁ ve bhaddekarattoti,santo ācikkhate munī’ti.santo ācikkhate munī’ti.

Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:“ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;“ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;

pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā”ti.Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā”ti.Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:“idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:“idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:‘Atītaṁ nānvāgameyya,‘Atītaṁ nānvāgameyya,

…pe……pe…Taṁ ve bhaddekarattoti,Taṁ ve bhaddekarattoti,santo ācikkhate munī’ti.santo ācikkhate munī’ti.

Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi—Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi—idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:‘Atītaṁ nānvāgameyya,‘Atītaṁ nānvāgameyya,

…pe……pe…Taṁ ve bhaddekarattoti,Taṁ ve bhaddekarattoti,santo ācikkhate munī’ti.santo ācikkhate munī’ti.

Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti?Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti?Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ etadahosi:Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ etadahosi:‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.

Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.Vibhajatāyasmā mahākaccāno”ti.Vibhajatāyasmā mahākaccāno”ti.

“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya;“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya;evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.

So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.“Addhāvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.“Addhāvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyāma;So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyāma;

yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.

Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.“Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.“Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.

Āyasmā mahākaccāno etadavoca:Āyasmā mahākaccāno etadavoca:“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:‘Atītaṁ nānvāgameyya,‘Atītaṁ nānvāgameyya,

…pe……pe…