中部第 128 经第 1 阅读页 · Upakkilesasutta · 1/3

Majjhima Nikāya 128Majjhima Nikāya 128UpakkilesasuttaUpakkilesasutta

Evaṁ me sutaṁ—Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.Tena kho pana samayena kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.Tena kho pana samayena kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.

Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:“idha, bhante, kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.“idha, bhante, kosambiyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti.Sādhu, bhante, bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.Sādhu, bhante, bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.

Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca:“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.

Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:“āgametu, bhante.“āgametu, bhante.Bhagavā dhammassāmī;Bhagavā dhammassāmī;

appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.Dutiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca:Dutiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca:

“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.Dutiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:Dutiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:“āgametu, bhante.“āgametu, bhante.

Bhagavā dhammassāmī;Bhagavā dhammassāmī;appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.

Tatiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca:Tatiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca:“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.“alaṁ, bhikkhave, mā bhaṇḍanaṁ, mā kalahaṁ, mā viggahaṁ, mā vivādan”ti.Tatiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:Tatiyampi kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

“āgametu, bhante.“āgametu, bhante.Bhagavā dhammassāmī;Bhagavā dhammassāmī;appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;appossukko, bhante, bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāraṁ anuyutto viharatu;

mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā”ti.Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya ṭhitakova imā gāthā abhāsi:Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya ṭhitakova imā gāthā abhāsi:

“Puthusaddo samajano,“Puthusaddo samajano,na bālo koci maññatha;na bālo koci maññatha;Saṅghasmiṁ bhijjamānasmiṁ,Saṅghasmiṁ bhijjamānasmiṁ,

nāññaṁ bhiyyo amaññaruṁ.nāññaṁ bhiyyo amaññaruṁ.Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,vācāgocarabhāṇino;vācāgocarabhāṇino;

Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,yena nītā na taṁ vidū.yena nītā na taṁ vidū.Akkocchi maṁ avadhi maṁ,Akkocchi maṁ avadhi maṁ,

ajini maṁ ahāsi me;ajini maṁ ahāsi me;Ye ca taṁ upanayhanti,Ye ca taṁ upanayhanti,veraṁ tesaṁ na sammati.veraṁ tesaṁ na sammati.

Akkocchi maṁ avadhi maṁ,Akkocchi maṁ avadhi maṁ,ajini maṁ ahāsi me;ajini maṁ ahāsi me;Ye ca taṁ nupanayhanti,Ye ca taṁ nupanayhanti,

veraṁ tesūpasammati.veraṁ tesūpasammati.Na hi verena verāni,Na hi verena verāni,sammantīdha kudācanaṁ;sammantīdha kudācanaṁ;

Averena ca sammanti,Averena ca sammanti,esa dhammo sanantano.esa dhammo sanantano.Pare ca na vijānanti,Pare ca na vijānanti,

mayamettha yamāmase;mayamettha yamāmase;Ye ca tattha vijānanti,Ye ca tattha vijānanti,tato sammanti medhagā.tato sammanti medhagā.

Aṭṭhicchinnā pāṇaharā,Aṭṭhicchinnā pāṇaharā,gavassadhanahārino;gavassadhanahārino;Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,

tesampi hoti saṅgati;tesampi hoti saṅgati;Kasmā tumhākaṁ no siyā.Kasmā tumhākaṁ no siyā.Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,

Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Abhibhuyya sabbāni parissayāni,Abhibhuyya sabbāni parissayāni,Careyya tenattamano satīmā.Careyya tenattamano satīmā.

No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,

Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.Ekassa caritaṁ seyyo,Ekassa caritaṁ seyyo,Natthi bāle sahāyatā;Natthi bāle sahāyatā;

Eko care na ca pāpāni kayirā,Eko care na ca pāpāni kayirā,Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.Atha kho bhagavā ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena bālakaloṇakāragāmo tenupasaṅkami.Atha kho bhagavā ṭhitakova imā gāthā bhāsitvā yena bālakaloṇakāragāmo tenupasaṅkami.

Tena kho pana samayena āyasmā bhagu bālakaloṇakāragāme viharati.Tena kho pana samayena āyasmā bhagu bālakaloṇakāragāme viharati.Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.Disvāna āsanaṁ paññapesi udakañca pādānaṁ dhovanaṁ.Disvāna āsanaṁ paññapesi udakañca pādānaṁ dhovanaṁ.

Nisīdi bhagavā paññatte āsane.Nisīdi bhagavā paññatte āsane.Nisajja pāde pakkhālesi.Nisajja pāde pakkhālesi.Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaguṁ bhagavā etadavoca:Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaguṁ bhagavā etadavoca:“kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamasī”ti?“kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamasī”ti?“Khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, na cāhaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmī”ti.“Khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, na cāhaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmī”ti.

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.Addasā kho dāyapālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.Addasā kho dāyapālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.

Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:Disvāna bhagavantaṁ etadavoca:“mā, mahāsamaṇa, etaṁ dāyaṁ pāvisi.“mā, mahāsamaṇa, etaṁ dāyaṁ pāvisi.Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti.Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti.

Mā tesaṁ aphāsumakāsī”ti.Mā tesaṁ aphāsumakāsī”ti.Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa.Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa.Sutvāna dāyapālaṁ etadavoca:Sutvāna dāyapālaṁ etadavoca:

“mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṁ vāresi.“mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṁ vāresi.Satthā no bhagavā anuppatto”ti.Satthā no bhagavā anuppatto”ti.Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo yenāyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca:Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo yenāyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca:

“abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.“abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvāAtha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvāeko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ upaṭṭhapesi.eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ upaṭṭhapesi.

Nisīdi bhagavā paññatte āsane.Nisīdi bhagavā paññatte āsane.Nisajja pāde pakkhālesi.Nisajja pāde pakkhālesi.Tepi kho āyasmanto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.Tepi kho āyasmanto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.

Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca:Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca:“kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamathā”ti?“kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamathā”ti?“Khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, na ca mayaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmā”ti.“Khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, na ca mayaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmā”ti.

“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?

“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata meyohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.

Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca,mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.

Tassa, mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:Tassa, mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.

Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittan”ti.Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittan”ti.Āyasmāpi kho nandiyo …pe…Āyasmāpi kho nandiyo …pe…āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṁ etadavoca:āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṁ etadavoca:

“mayhampi kho, bhante, evaṁ hoti:“mayhampi kho, bhante, evaṁ hoti: