巴利《小部》· 无碍解道第 123 阅读页 · PS3.2 · 3.2. Iddhikathā · 1/3

PaṭisambhidāmaggaPaṭisambhidāmagga3 Paññāvagga3 Paññāvagga3.2. Iddhikathā3.2. Iddhikathā

Kā iddhi?Kā iddhi?Kati iddhiyo?Kati iddhiyo?Iddhiyā kati bhūmiyo, kati pādā, kati padāni, kati mūlāni?Iddhiyā kati bhūmiyo, kati pādā, kati padāni, kati mūlāni?

<b>Kā iddhī</b>ti?<b>Kā iddhī</b>ti?Ijjhanaṭṭhena iddhi.Ijjhanaṭṭhena iddhi.<b>Kati iddhiyo</b>ti?<b>Kati iddhiyo</b>ti?

Dasa iddhiyo.Dasa iddhiyo.<b>Iddhiyā kati bhūmiyo</b>ti?<b>Iddhiyā kati bhūmiyo</b>ti?Iddhiyā catasso bhūmiyo, cattāro pādā, aṭṭha padāni, soḷasa mūlāni.Iddhiyā catasso bhūmiyo, cattāro pādā, aṭṭha padāni, soḷasa mūlāni.

Katamā <b>dasa iddhiyo?</b>Katamā <b>dasa iddhiyo?</b>Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samādhivipphārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samādhivipphārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.<b>Iddhiyā katamā catasso bhūmiyo?</b><b>Iddhiyā katamā catasso bhūmiyo?</b>

Vivekajābhūmi paṭhamaṁ jhānaṁ, pītisukhabhūmi dutiyaṁ jhānaṁ, upekkhāsukhabhūmi tatiyaṁ jhānaṁ, adukkhamasukhābhūmi catutthaṁ jhānaṁ.Vivekajābhūmi paṭhamaṁ jhānaṁ, pītisukhabhūmi dutiyaṁ jhānaṁ, upekkhāsukhabhūmi tatiyaṁ jhānaṁ, adukkhamasukhābhūmi catutthaṁ jhānaṁ.Iddhiyā imā catasso bhūmiyo iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.Iddhiyā imā catasso bhūmiyo iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.<b>Iddhiyā katame cattāro pādā?</b><b>Iddhiyā katame cattāro pādā?</b>

Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.Iddhiyā ime cattāro pādā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.Iddhiyā ime cattāro pādā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.

<b>Iddhiyā katamāni aṭṭha padāni?</b><b>Iddhiyā katamāni aṭṭha padāni?</b>Chandañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Chandañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Chando na samādhi, samādhi na chando.Chando na samādhi, samādhi na chando.

Añño chando, añño samādhi.Añño chando, añño samādhi.Vīriyañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Vīriyañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Vīriyaṁ na samādhi, samādhi na vīriyaṁ.Vīriyaṁ na samādhi, samādhi na vīriyaṁ.

Aññaṁ vīriyaṁ, añño samādhi.Aññaṁ vīriyaṁ, añño samādhi.Cittañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Cittañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Cittaṁ na samādhi, samādhi na cittaṁ.Cittaṁ na samādhi, samādhi na cittaṁ.

Aññaṁ cittaṁ, añño samādhi.Aññaṁ cittaṁ, añño samādhi.Vīmaṁsañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Vīmaṁsañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.Vīmaṁsā na samādhi, samādhi na vīmaṁsā.Vīmaṁsā na samādhi, samādhi na vīmaṁsā.

Aññā vīmaṁsā, añño samādhi.Aññā vīmaṁsā, añño samādhi.Iddhiyā imāni aṭṭha padāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.Iddhiyā imāni aṭṭha padāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.<b>Iddhiyā katamāni soḷasa mūlāni?</b><b>Iddhiyā katamāni soḷasa mūlāni?</b>

Anonataṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.Anonataṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.Anunnataṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.Anunnataṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.Anabhinataṁ cittaṁ rāge na iñjatīti—āneñjaṁ.Anabhinataṁ cittaṁ rāge na iñjatīti—āneñjaṁ.

Anapanataṁ cittaṁ byāpāde na iñjatīti—āneñjaṁ.Anapanataṁ cittaṁ byāpāde na iñjatīti—āneñjaṁ.Anissitaṁ cittaṁ diṭṭhiyā na iñjatīti—āneñjaṁ.Anissitaṁ cittaṁ diṭṭhiyā na iñjatīti—āneñjaṁ.Appaṭibaddhaṁ cittaṁ chandarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.Appaṭibaddhaṁ cittaṁ chandarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.

Vippamuttaṁ cittaṁ kāmarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.Vippamuttaṁ cittaṁ kāmarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.Visaññuttaṁ cittaṁ kilese na iñjatīti—āneñjaṁ.Visaññuttaṁ cittaṁ kilese na iñjatīti—āneñjaṁ.Vimariyādikataṁ cittaṁ kilesamariyāde na iñjatīti—āneñjaṁ.Vimariyādikataṁ cittaṁ kilesamariyāde na iñjatīti—āneñjaṁ.

Ekattagataṁ cittaṁ nānattakilesehi na iñjatīti—āneñjaṁ.Ekattagataṁ cittaṁ nānattakilesehi na iñjatīti—āneñjaṁ.Saddhāya pariggahitaṁ cittaṁ assaddhiye na iñjatīti—āneñjaṁ.Saddhāya pariggahitaṁ cittaṁ assaddhiye na iñjatīti—āneñjaṁ.Vīriyena pariggahitaṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.Vīriyena pariggahitaṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.

Satiyā pariggahitaṁ cittaṁ pamāde na iñjatīti—āneñjaṁ.Satiyā pariggahitaṁ cittaṁ pamāde na iñjatīti—āneñjaṁ.Samādhinā pariggahitaṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.Samādhinā pariggahitaṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.Paññāya pariggahitaṁ cittaṁ avijjāya na iñjatīti—āneñjaṁ.Paññāya pariggahitaṁ cittaṁ avijjāya na iñjatīti—āneñjaṁ.

Obhāsagataṁ cittaṁ avijjandhakāre na iñjatīti—āneñjaṁ.Obhāsagataṁ cittaṁ avijjandhakāre na iñjatīti—āneñjaṁ.Iddhiyā imāni soḷasa mūlāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.Iddhiyā imāni soḷasa mūlāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.

3.2.1. Dasaiddhiniddesa3.2.1. Dasaiddhiniddesa

Katamā <b>adhiṭṭhānā iddhi?</b>Katamā <b>adhiṭṭhānā iddhi?</b>Idha bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—Idha bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti;ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti;

āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ;āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ;tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse;tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse;pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake;pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake;

udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ;udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ;ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo;ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo;imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati;imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati;

yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetīti.yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetīti.<b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane.<b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane.Tena vuccati—Tena vuccati—

“idhā”ti.“idhā”ti.<b>Bhikkhū</b>ti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekho vā arahā vā akuppadhammo.<b>Bhikkhū</b>ti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekho vā arahā vā akuppadhammo.<b>Anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhotī</b>ti nānappakāraṁ iddhividhaṁ paccanubhoti.<b>Anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhotī</b>ti nānappakāraṁ iddhividhaṁ paccanubhoti.

<b>Ekopi hutvā bahudhā hotī</b>ti pakatiyā eko bahukaṁ āvajjati, sataṁ vā sahassaṁ vā satasahassaṁ vā āvajjati.<b>Ekopi hutvā bahudhā hotī</b>ti pakatiyā eko bahukaṁ āvajjati, sataṁ vā sahassaṁ vā satasahassaṁ vā āvajjati.Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—“bahulo homī”ti.“bahulo homī”ti.

Bahulo hoti.Bahulo hoti.Yathāyasmā cūḷapanthako ekopi hutvā bahudhā hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ekopi hutvā bahudhā hoti.Yathāyasmā cūḷapanthako ekopi hutvā bahudhā hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ekopi hutvā bahudhā hoti.<b>Bahudhāpi hutvā eko hotī</b>ti pakatiyā bahuko ekaṁ āvajjati;<b>Bahudhāpi hutvā eko hotī</b>ti pakatiyā bahuko ekaṁ āvajjati;

āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—“eko homī”ti.“eko homī”ti.Eko hoti.Eko hoti.

Yathāyasmā cūḷapanthako bahudhāpi hutvā eko hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto bahudhāpi hutvā eko hoti.Yathāyasmā cūḷapanthako bahudhāpi hutvā eko hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto bahudhāpi hutvā eko hoti.<b>Āvibhāvan</b>ti kenaci anāvaṭaṁ hoti appaṭicchannaṁ vivaṭaṁ pākaṭaṁ.<b>Āvibhāvan</b>ti kenaci anāvaṭaṁ hoti appaṭicchannaṁ vivaṭaṁ pākaṭaṁ.<b>Tirobhāvan</b>ti kenaci āvaṭaṁ hoti paṭicchannaṁ pihitaṁ paṭikujjitaṁ.<b>Tirobhāvan</b>ti kenaci āvaṭaṁ hoti paṭicchannaṁ pihitaṁ paṭikujjitaṁ.

<b>Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse</b>ti pakatiyā ākāsakasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.<b>Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse</b>ti pakatiyā ākāsakasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ āvajjati.Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ āvajjati.Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

“ākāso hotū”ti.“ākāso hotū”ti.Ākāso hoti.Ākāso hoti.Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati.Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati.

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kenaci anāvaṭe aparikkhitte asajjamānā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kenaci anāvaṭe aparikkhitte asajjamānā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse.<b>Pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake</b>ti pakatiyā āpokasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.<b>Pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake</b>ti pakatiyā āpokasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.Pathaviṁ āvajjati.Pathaviṁ āvajjati.

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—“udakaṁ hotū”ti.“udakaṁ hotū”ti.Udakaṁ hoti.Udakaṁ hoti.

So pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti.So pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto udake ummujjanimujjaṁ karonti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto udake ummujjanimujjaṁ karonti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake.<b>Udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyan</b>ti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.<b>Udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyan</b>ti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.

Udakaṁ āvajjati.Udakaṁ āvajjati.Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—“pathavī hotū”ti.“pathavī hotū”ti.

Pathavī hoti.Pathavī hoti.So abhijjamāne udake gacchati.So abhijjamāne udake gacchati.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto abhijjamānāya pathaviyā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto abhijjamāne udake gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto abhijjamānāya pathaviyā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto abhijjamāne udake gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ.

<b>Ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo</b>ti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.<b>Ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo</b>ti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.Ākāsaṁ āvajjati.Ākāsaṁ āvajjati.Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—

“pathavī hotū”ti.“pathavī hotū”ti.Pathavī hoti.Pathavī hoti.So ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti.So ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti.

Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto pathaviyā caṅkamantipi tiṭṭhantipi nisīdantipi seyyampi kappenti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto pathaviyā caṅkamantipi tiṭṭhantipi nisīdantipi seyyampi kappenti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo.<b>Imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjatī</b>ti idha so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye āvajjati.<b>Imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjatī</b>ti idha so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye āvajjati.

Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—“hatthapāse hotū”ti.“hatthapāse hotū”ti.Hatthapāse hoti.Hatthapāse hoti.

So nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.So nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kiñcideva rūpagataṁ hatthapāse āmasanti parāmasanti parimajjanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kiñcideva rūpagataṁ hatthapāse āmasanti parāmasanti parimajjanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.<b>Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetī</b>ti sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṁ gantukāmo hoti, dūrepi santike adhiṭṭhāti—<b>Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetī</b>ti sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṁ gantukāmo hoti, dūrepi santike adhiṭṭhāti—

“santike hotū”ti.“santike hotū”ti.Santike hoti.Santike hoti.Santikepi dūre adhiṭṭhāti—Santikepi dūre adhiṭṭhāti—

“dūre hotū”ti.“dūre hotū”ti.Dūre hoti.Dūre hoti.