巴利《小部》· 无碍解道第 35 阅读页 · PS1.1 · 1.1. Ñāṇakathā · 34/40

1.1.44–49 Chavivaṭṭañāṇaniddesa1.1.44–49 Chavivaṭṭañāṇaniddesa

Kathaṁ adhipatattā paññā <b>saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kathaṁ adhipatattā paññā <b>saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Nekkhammādhipatattā paññā kāmacchandato saññāya vivaṭṭatīti—Nekkhammādhipatattā paññā kāmacchandato saññāya vivaṭṭatīti—adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.

Abyāpādādhipatattā paññā byāpādato saññāya vivaṭṭatīti—Abyāpādādhipatattā paññā byāpādato saññāya vivaṭṭatīti—adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.Ālokasaññādhipatattā paññā thinamiddhato saññāya vivaṭṭatīti—Ālokasaññādhipatattā paññā thinamiddhato saññāya vivaṭṭatīti—

adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.Avikkhepādhipatattā paññā uddhaccato saññāya vivaṭṭatīti—Avikkhepādhipatattā paññā uddhaccato saññāya vivaṭṭatīti—adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.

Dhammavavatthānādhipatattā paññā vicikicchāya saññāya vivaṭṭatīti—Dhammavavatthānādhipatattā paññā vicikicchāya saññāya vivaṭṭatīti—adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.Ñāṇādhipatattā paññā avijjāya saññāya vivaṭṭatīti—Ñāṇādhipatattā paññā avijjāya saññāya vivaṭṭatīti—

adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.Pāmojjādhipatattā paññā aratiyā saññāya vivaṭṭatīti—Pāmojjādhipatattā paññā aratiyā saññāya vivaṭṭatīti—adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.

Paṭhamajjhānādhipatattā paññā nīvaraṇehi saññāya vivaṭṭatīti—Paṭhamajjhānādhipatattā paññā nīvaraṇehi saññāya vivaṭṭatīti—adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…arahattamaggādhipatattā paññā sabbakilesehi saññāya vivaṭṭatīti—arahattamaggādhipatattā paññā sabbakilesehi saññāya vivaṭṭatīti—

adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—

“adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ”.“adhipatattā paññā saññāvivaṭṭe ñāṇaṁ”.Kathaṁ nānatte paññā <b>cetovivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kathaṁ nānatte paññā <b>cetovivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kāmacchando nānattaṁ, nekkhammaṁ ekattaṁ.Kāmacchando nānattaṁ, nekkhammaṁ ekattaṁ.

Nekkhammekattaṁ cetayato kāmacchandato cittaṁ vivaṭṭatīti—Nekkhammekattaṁ cetayato kāmacchandato cittaṁ vivaṭṭatīti—nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ.nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ.Byāpādo nānattaṁ, abyāpādo ekattaṁ.Byāpādo nānattaṁ, abyāpādo ekattaṁ.

Abyāpādekattaṁ cetayato byāpādato cittaṁ vivaṭṭatīti—Abyāpādekattaṁ cetayato byāpādato cittaṁ vivaṭṭatīti—nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ.nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ.Thinamiddhaṁ nānattaṁ, ālokasaññā ekattaṁ.Thinamiddhaṁ nānattaṁ, ālokasaññā ekattaṁ.

Ālokasaññekattaṁ cetayato thinamiddhato cittaṁ vivaṭṭatīti—Ālokasaññekattaṁ cetayato thinamiddhato cittaṁ vivaṭṭatīti—nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…sabbakilesā nānattaṁ, arahattamaggo ekattaṁ.sabbakilesā nānattaṁ, arahattamaggo ekattaṁ.

Arahattamaggekattaṁ cetayato sabbakilesehi cittaṁ vivaṭṭatīti—Arahattamaggekattaṁ cetayato sabbakilesehi cittaṁ vivaṭṭatīti—nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ.nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

Tena vuccati—Tena vuccati—“nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ”.“nānatte paññā cetovivaṭṭe ñāṇaṁ”.Kathaṁ adhiṭṭhāne paññā <b>cittavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kathaṁ adhiṭṭhāne paññā <b>cittavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?

Kāmacchandaṁ pajahanto nekkhammavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—Kāmacchandaṁ pajahanto nekkhammavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ.adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ.Byāpādaṁ pajahanto abyāpādavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—Byāpādaṁ pajahanto abyāpādavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—

adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ.adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ.Thinamiddhaṁ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—Thinamiddhaṁ pajahanto ālokasaññāvasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…

sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena cittaṁ adhiṭṭhātīti—adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ.adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

Tena vuccati—Tena vuccati—“adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ”.“adhiṭṭhāne paññā cittavivaṭṭe ñāṇaṁ”.Kathaṁ suññate paññā <b>ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kathaṁ suññate paññā <b>ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?

“Cakkhu suññaṁ attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā”ti yathābhūtaṁ jānato passato cakkhābhinivesato ñāṇaṁ vivaṭṭatīti—“Cakkhu suññaṁ attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā”ti yathābhūtaṁ jānato passato cakkhābhinivesato ñāṇaṁ vivaṭṭatīti—suññate paññā ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ.suññate paññā ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ.“Sotaṁ suññaṁ …pe…“Sotaṁ suññaṁ …pe…

ghānaṁ suññaṁ …ghānaṁ suññaṁ …jivhā suññā …jivhā suññā …kāyo suñño …kāyo suñño …

mano suñño attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā”ti yathābhūtaṁ jānato passato manābhinivesato ñāṇaṁ vivaṭṭatīti—mano suñño attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā”ti yathābhūtaṁ jānato passato manābhinivesato ñāṇaṁ vivaṭṭatīti—suññate paññā ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ.suññate paññā ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

Tena vuccati—Tena vuccati—“suññate paññā ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ”.“suññate paññā ñāṇavivaṭṭe ñāṇaṁ”.Kathaṁ vosagge paññā <b>vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kathaṁ vosagge paññā <b>vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?

Nekkhammena kāmacchandaṁ vosajjatīti—Nekkhammena kāmacchandaṁ vosajjatīti—vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.Abyāpādena byāpādaṁ vosajjatīti—Abyāpādena byāpādaṁ vosajjatīti—

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.Ālokasaññāya thinamiddhaṁ vosajjatīti—Ālokasaññāya thinamiddhaṁ vosajjatīti—vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

Avikkhepena uddhaccaṁ vosajjatīti—Avikkhepena uddhaccaṁ vosajjatīti—vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.Dhammavavatthānena vicikicchaṁ vosajjatīti—Dhammavavatthānena vicikicchaṁ vosajjatīti—

vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ …pe…arahattamaggena sabbakilese vosajjatīti—arahattamaggena sabbakilese vosajjatīti—vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ.

Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—“vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ”.“vosagge paññā vimokkhavivaṭṭe ñāṇaṁ”.

Kathaṁ tathaṭṭhe paññā <b>saccavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Kathaṁ tathaṭṭhe paññā <b>saccavivaṭṭe ñāṇaṁ</b>?Dukkhassa pīḷanaṭṭhaṁ saṅkhataṭṭhaṁ santāpaṭṭhaṁ vipariṇāmaṭṭhaṁ parijānanto vivaṭṭatīti—Dukkhassa pīḷanaṭṭhaṁ saṅkhataṭṭhaṁ santāpaṭṭhaṁ vipariṇāmaṭṭhaṁ parijānanto vivaṭṭatīti—tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.

Samudayassa āyūhanaṭṭhaṁ nidānaṭṭhaṁ saññogaṭṭhaṁ palibodhaṭṭhaṁ pajahanto vivaṭṭatīti—Samudayassa āyūhanaṭṭhaṁ nidānaṭṭhaṁ saññogaṭṭhaṁ palibodhaṭṭhaṁ pajahanto vivaṭṭatīti—tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.Nirodhassa nissaraṇaṭṭhaṁ vivekaṭṭhaṁ asaṅkhataṭṭhaṁ amataṭṭhaṁ sacchikaronto vivaṭṭatīti—Nirodhassa nissaraṇaṭṭhaṁ vivekaṭṭhaṁ asaṅkhataṭṭhaṁ amataṭṭhaṁ sacchikaronto vivaṭṭatīti—

tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.Maggassa niyyānaṭṭhaṁ hetuṭṭhaṁ dassanaṭṭhaṁ ādhipateyyaṭṭhaṁ bhāvento vivaṭṭatīti—Maggassa niyyānaṭṭhaṁ hetuṭṭhaṁ dassanaṭṭhaṁ ādhipateyyaṭṭhaṁ bhāvento vivaṭṭatīti—tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ.

<b>Saññāvivaṭṭo, cetovivaṭṭo, cittavivaṭṭo, ñāṇavivaṭṭo, vimokkhavivaṭṭo, saccavivaṭṭo.</b><b>Saññāvivaṭṭo, cetovivaṭṭo, cittavivaṭṭo, ñāṇavivaṭṭo, vimokkhavivaṭṭo, saccavivaṭṭo.</b>Sañjānanto vivaṭṭatīti—Sañjānanto vivaṭṭatīti—saññāvivaṭṭo.saññāvivaṭṭo.

Cetayanto vivaṭṭatīti—Cetayanto vivaṭṭatīti—cetovivaṭṭo.cetovivaṭṭo.Vijānanto vivaṭṭatīti—Vijānanto vivaṭṭatīti—

cittavivaṭṭo.cittavivaṭṭo.Ñāṇaṁ karonto vivaṭṭatīti—Ñāṇaṁ karonto vivaṭṭatīti—ñāṇavivaṭṭo.ñāṇavivaṭṭo.

Vosajjanto vivaṭṭatīti—Vosajjanto vivaṭṭatīti—vimokkhavivaṭṭo.vimokkhavivaṭṭo.Tathaṭṭhe vivaṭṭatīti—Tathaṭṭhe vivaṭṭatīti—

saccavivaṭṭo.saccavivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo, tattha cetovivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo, tattha cetovivaṭṭo.Yattha cetovivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo.Yattha cetovivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo.

Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo tattha cittavivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo tattha cittavivaṭṭo.Yattha cittavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo.Yattha cittavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo, tattha ñāṇavivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo, tattha ñāṇavivaṭṭo.

Yattha ñāṇavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo.Yattha ñāṇavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo, tattha vimokkhavivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo, tattha vimokkhavivaṭṭo.Yattha vimokkhavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo.Yattha vimokkhavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo.

Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo vimokkhavivaṭṭo, tattha saccavivaṭṭo.Yattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo vimokkhavivaṭṭo, tattha saccavivaṭṭo.Yattha saccavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo vimokkhavivaṭṭo.Yattha saccavivaṭṭo, tattha saññāvivaṭṭo cetovivaṭṭo cittavivaṭṭo ñāṇavivaṭṭo vimokkhavivaṭṭo.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.

Tena vuccati—Tena vuccati—“tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ”.“tathaṭṭhe paññā saccavivaṭṭe ñāṇaṁ”.Chavivaṭṭañāṇaniddeso navacattālīsamo.Chavivaṭṭañāṇaniddeso navacattālīsamo.

1.1.50. Iddhividhañāṇaniddesa1.1.50. Iddhividhañāṇaniddesa

Kathaṁ kāyampi cittampi ekavavatthānatā sukhasaññañca lahusaññañca adhiṭṭhānavasena ijjhanaṭṭhe paññā iddhividhe ñāṇaṁ?Kathaṁ kāyampi cittampi ekavavatthānatā sukhasaññañca lahusaññañca adhiṭṭhānavasena ijjhanaṭṭhe paññā iddhividhe ñāṇaṁ?Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.

So imesu catūsu iddhipādesu cittaṁ paribhāveti paridameti, muduṁ karoti kammaniyaṁ.So imesu catūsu iddhipādesu cittaṁ paribhāveti paridameti, muduṁ karoti kammaniyaṁ.So imesu catūsu iddhipādesu cittaṁ paribhāvetvā paridametvā muduṁ karitvā kammaniyaṁ kāyampi citte samodahati, cittampi kāye samodahati, kāyavasena cittaṁ pariṇāmeti, cittavasena kāyaṁ pariṇāmeti, kāyavasena cittaṁ adhiṭṭhāti, cittavasena kāyaṁ adhiṭṭhāti;So imesu catūsu iddhipādesu cittaṁ paribhāvetvā paridametvā muduṁ karitvā kammaniyaṁ kāyampi citte samodahati, cittampi kāye samodahati, kāyavasena cittaṁ pariṇāmeti, cittavasena kāyaṁ pariṇāmeti, kāyavasena cittaṁ adhiṭṭhāti, cittavasena kāyaṁ adhiṭṭhāti;