巴利《小部》· 弥兰王问第 255 阅读页 · MIL7.8.7 · 7. Issāsaṅgapañha

MilindapañhaMilindapañhaOpammakathāpañhaOpammakathāpañha

KumbhavaggaKumbhavagga

7. Issāsaṅgapañha7. Issāsaṅgapañha

“Bhante nāgasena, ‘issāsassa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī”ti?“Bhante nāgasena, ‘issāsassa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī”ti?“Yathā, mahārāja, issāso sare pātayanto ubho pāde pathaviyaṁ daḷhaṁ patiṭṭhāpeti, jaṇṇuavekallaṁ karoti, sarakalāpaṁ kaṭisandhimhi ṭhapeti, kāyaṁ upatthaddhaṁ karoti, dve hatthe sandhiṭṭhānaṁ āropeti, muṭṭhiṁ pīḷayati, aṅguliyo nirantaraṁ karoti, gīvaṁ paggaṇhāti, cakkhūni mukhañca pidahati, nimittaṁ ujuṁ karoti, hāsamuppādeti ‘vijjhissāmī’ti;“Yathā, mahārāja, issāso sare pātayanto ubho pāde pathaviyaṁ daḷhaṁ patiṭṭhāpeti, jaṇṇuavekallaṁ karoti, sarakalāpaṁ kaṭisandhimhi ṭhapeti, kāyaṁ upatthaddhaṁ karoti, dve hatthe sandhiṭṭhānaṁ āropeti, muṭṭhiṁ pīḷayati, aṅguliyo nirantaraṁ karoti, gīvaṁ paggaṇhāti, cakkhūni mukhañca pidahati, nimittaṁ ujuṁ karoti, hāsamuppādeti ‘vijjhissāmī’ti;

evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlapathaviyaṁ vīriyapāde patiṭṭhāpetabbaṁ, khantisoraccaṁ avekallaṁ kātabbaṁ, saṁvare cittaṁ ṭhapetabbaṁ, saṁyamaniyame attā upanetabbo, icchā mucchā pīḷayitabbā, yoniso manasikāre cittaṁ nirantaraṁ kātabbaṁ, vīriyaṁ paggahetabbaṁ, cha dvārā pidahitabbā, sati upaṭṭhapetabbā, hāsamuppādetabbaṁ ‘sabbakilese ñāṇanārācena vijjhissāmī’ti.evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlapathaviyaṁ vīriyapāde patiṭṭhāpetabbaṁ, khantisoraccaṁ avekallaṁ kātabbaṁ, saṁvare cittaṁ ṭhapetabbaṁ, saṁyamaniyame attā upanetabbo, icchā mucchā pīḷayitabbā, yoniso manasikāre cittaṁ nirantaraṁ kātabbaṁ, vīriyaṁ paggahetabbaṁ, cha dvārā pidahitabbā, sati upaṭṭhapetabbā, hāsamuppādetabbaṁ ‘sabbakilese ñāṇanārācena vijjhissāmī’ti.

Idaṁ, mahārāja, issāsassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Idaṁ, mahārāja, issāsassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Puna caparaṁ, mahārāja, issāso āḷakaṁ pariharati vaṅkajimhakuṭilanārācassa ujukaraṇāya;Puna caparaṁ, mahārāja, issāso āḷakaṁ pariharati vaṅkajimhakuṭilanārācassa ujukaraṇāya;evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye satipaṭṭhānaāḷakaṁ pariharitabbaṁ vaṅkajimhakuṭilacittassa ujukaraṇāya.evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye satipaṭṭhānaāḷakaṁ pariharitabbaṁ vaṅkajimhakuṭilacittassa ujukaraṇāya.

Idaṁ, mahārāja, issāsassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Idaṁ, mahārāja, issāsassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Puna caparaṁ, mahārāja, issāso lakkhe upāseti;Puna caparaṁ, mahārāja, issāso lakkhe upāseti;evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ.evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ.

Kathaṁ, mahārāja yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ?Kathaṁ, mahārāja yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ?Aniccato upāsitabbaṁ, dukkhato upāsitabbaṁ, anattato upāsitabbaṁ, rogato …pe…Aniccato upāsitabbaṁ, dukkhato upāsitabbaṁ, anattato upāsitabbaṁ, rogato …pe…gaṇḍato …gaṇḍato …

sallato …sallato …aghato …aghato …ābādhato …ābādhato …

parato …parato …palokato …palokato …ītito …ītito …

upaddavato …upaddavato …bhayato …bhayato …upasaggato …upasaggato …

calato …calato …pabhaṅguto …pabhaṅguto …addhuvato …addhuvato …

atāṇato …atāṇato …aleṇato …aleṇato …asaraṇato …asaraṇato …

rittato …rittato …tucchato …tucchato …suññato …suññato …

ādīnavato …ādīnavato …vipariṇāmadhammato …vipariṇāmadhammato …asārato …asārato …

aghamūlato …aghamūlato …vadhakato …vadhakato …vibhavato …vibhavato …

sāsavato …sāsavato …saṅkhatato …saṅkhatato …mārāmisato …mārāmisato …

jātidhammato …jātidhammato …jarādhammato …jarādhammato …byādhidhammato …byādhidhammato …

maraṇadhammato …maraṇadhammato …sokadhammato …sokadhammato …paridevadhammato …paridevadhammato …

upāyāsadhammato …upāyāsadhammato …saṅkilesadhammato …saṅkilesadhammato …evaṁ kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ.evaṁ kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ.

Idaṁ, mahārāja, issāsassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Idaṁ, mahārāja, issāsassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Puna caparaṁ, mahārāja, issāso sāyaṁ pātaṁ upāsati;Puna caparaṁ, mahārāja, issāso sāyaṁ pātaṁ upāsati;evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sāyaṁ pātaṁ ārammaṇe upāsitabbaṁ.evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sāyaṁ pātaṁ ārammaṇe upāsitabbaṁ.

Idaṁ, mahārāja, issāsassa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Idaṁ, mahārāja, issāsassa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā—Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā—‘Yathā issāsako nāma,‘Yathā issāsako nāma,

sāyaṁ pātaṁ upāsati;sāyaṁ pātaṁ upāsati;Upāsanaṁ ariñcanto,Upāsanaṁ ariñcanto,labhate bhattavetanaṁ.labhate bhattavetanaṁ.

Tatheva buddhaputtopi,Tatheva buddhaputtopi,Karoti kāyupāsanaṁ;Karoti kāyupāsanaṁ;Kāyupāsanaṁ ariñcanto,Kāyupāsanaṁ ariñcanto,

Arahattamadhigacchatī’”ti.Arahattamadhigacchatī’”ti.Issāsaṅgapañho sattamo.Issāsaṅgapañho sattamo.Kumbhavaggo sattamo.Kumbhavaggo sattamo.

TassuddānaṁTassuddānaṁKumbho ca kāḷāyaso ca,Kumbho ca kāḷāyaso ca,chattaṁ khettañca agado;chattaṁ khettañca agado;

Bhojanena ca issāso,Bhojanena ca issāso,vuttaṁ dāni vidūhīti.vuttaṁ dāni vidūhīti.Opammakathāpañho niṭṭhito.Opammakathāpañho niṭṭhito.