增支部第 9 集第 38 阅读页 · AN9.38 · Lokāyatikasutta

Aṅguttara Nikāya 9.38Aṅguttara Nikāya 9.384. Mahāvagga4. Mahāvagga

LokāyatikasuttaLokāyatikasuttaAtha kho dve lokāyatikā brāhmaṇā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.Atha kho dve lokāyatikā brāhmaṇā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṁ etadavocuṁ:Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṁ etadavocuṁ:

“Pūraṇo, bho gotama, kassapo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:“Pūraṇo, bho gotama, kassapo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.So evamāha:So evamāha:

‘ahaṁ anantena ñāṇena anantaṁ lokaṁ jānaṁ passaṁ viharāmī’ti.‘ahaṁ anantena ñāṇena anantaṁ lokaṁ jānaṁ passaṁ viharāmī’ti.Ayampi, bho gotama, nigaṇṭho nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:Ayampi, bho gotama, nigaṇṭho nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.

So evamāha:So evamāha:‘ahaṁ anantena ñāṇena anantaṁ lokaṁ jānaṁ passaṁ viharāmī’ti.‘ahaṁ anantena ñāṇena anantaṁ lokaṁ jānaṁ passaṁ viharāmī’ti.Imesaṁ, bho gotama, ubhinnaṁ ñāṇavādānaṁ ubhinnaṁ aññamaññaṁ vipaccanīkavādānaṁ ko saccaṁ āha ko musā”ti?Imesaṁ, bho gotama, ubhinnaṁ ñāṇavādānaṁ ubhinnaṁ aññamaññaṁ vipaccanīkavādānaṁ ko saccaṁ āha ko musā”ti?

“Alaṁ, brāhmaṇā.“Alaṁ, brāhmaṇā.Tiṭṭhatetaṁ:Tiṭṭhatetaṁ:‘imesaṁ ubhinnaṁ ñāṇavādānaṁ ubhinnaṁ aññamaññaṁ vipaccanīkavādānaṁ ko saccaṁ āha ko musā’ti.‘imesaṁ ubhinnaṁ ñāṇavādānaṁ ubhinnaṁ aññamaññaṁ vipaccanīkavādānaṁ ko saccaṁ āha ko musā’ti.

Dhammaṁ vo, brāhmaṇā, desessāmi,Dhammaṁ vo, brāhmaṇā, desessāmi,taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.“Evaṁ, bho”ti kho te brāhmaṇā bhagavato paccassosuṁ.“Evaṁ, bho”ti kho te brāhmaṇā bhagavato paccassosuṁ.

Bhagavā etadavoca:Bhagavā etadavoca:“Seyyathāpi, brāhmaṇā, cattāro purisā catuddisā ṭhitā paramena javena ca samannāgatā paramena ca padavītihārena.“Seyyathāpi, brāhmaṇā, cattāro purisā catuddisā ṭhitā paramena javena ca samannāgatā paramena ca padavītihārena.Te evarūpena javena samannāgatā assu, seyyathāpi nāma daḷhadhammā dhanuggaho sikkhito katahattho katūpāsano lahukena asanena appakasirena tiriyaṁ tālacchāyaṁ atipāteyya;Te evarūpena javena samannāgatā assu, seyyathāpi nāma daḷhadhammā dhanuggaho sikkhito katahattho katūpāsano lahukena asanena appakasirena tiriyaṁ tālacchāyaṁ atipāteyya;

evarūpena ca padavītihārena, seyyathāpi nāma puratthimā samuddā pacchimo samuddoevarūpena ca padavītihārena, seyyathāpi nāma puratthimā samuddā pacchimo samuddoatha puratthimāya disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya:atha puratthimāya disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya:‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.

So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarā kālaṁ kareyya.So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarā kālaṁ kareyya.Atha pacchimāya disāya …pe…Atha pacchimāya disāya …pe…atha uttarāya disāya …atha uttarāya disāya …

atha dakkhiṇāya disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya:atha dakkhiṇāya disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya:‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarā kālaṁ kareyya.So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarā kālaṁ kareyya.

Taṁ kissa hetu?Taṁ kissa hetu?Nāhaṁ, brāhmaṇā, evarūpāya sandhāvanikāya lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmi.Nāhaṁ, brāhmaṇā, evarūpāya sandhāvanikāya lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmi.Na cāhaṁ, brāhmaṇā, appatvāva lokassa antaṁ dukkhassa antakiriyaṁ vadāmi.Na cāhaṁ, brāhmaṇā, appatvāva lokassa antaṁ dukkhassa antakiriyaṁ vadāmi.

Pañcime, brāhmaṇā, kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati.Pañcime, brāhmaṇā, kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati.Katame pañca?Katame pañca?Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;

sotaviññeyyā saddā …pe…sotaviññeyyā saddā …pe…ghānaviññeyyā gandhā …ghānaviññeyyā gandhā …jivhāviññeyyā rasā …jivhāviññeyyā rasā …

kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;ime kho, brāhmaṇā, pañca kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati.ime kho, brāhmaṇā, pañca kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati.Idha, brāhmaṇā, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Idha, brāhmaṇā, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma, lokassa ante viharati’.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma, lokassa ante viharati’.Tamaññe evamāhaṁsu:Tamaññe evamāhaṁsu:‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.

Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …

tatiyaṁ jhānaṁ …tatiyaṁ jhānaṁ …catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.

Tamaññe evamāhaṁsu:Tamaññe evamāhaṁsu:‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:

‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.

Tamaññe evamāhaṁsu:Tamaññe evamāhaṁsu:‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:

‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…

sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.Tamaññe evamāhaṁsu:Tamaññe evamāhaṁsu:

‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.

Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati tiṇṇo loke visattikan’”ti.Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati tiṇṇo loke visattikan’”ti.Sattamaṁ.Sattamaṁ.